Gdy przewoźnik posiada towar, a zapłata za usługę staje się niepewna, potrzebne są skuteczne formy ochrony.

Nierzadko, przy świadczeniu usług związanych z działalnością przewozową, przewoźnik, dzierżąc towar będący przedmiotem umowy przewozu, jest w posiadaniu towaru o wartości znacznie przewyższającej kwotę umownego wynagrodzenia (przewoźnego), czy innych roszczeń wynikających z umowy przewozu, takich jak roszczenie o zapłatę należności celnych bądź składowego. Ustawodawca, dostrzegając taki stan rzeczy, wprowadził rozwiązanie umożliwiające przewoźnikom przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom podmiotów zlecających transport (wysyłających), czy to we własnym imieniu, czy w ramach prowadzonej działalności spedycyjnej, polegającym na uchybieniu terminowej płatności kwot wynikających z przedmiotu zlecenia transportowego.

Rozwiązanie, o którym mowa powyżej, zostało wprowadzone dyspozycją przepisu art. 790 § 1 Kodeksu cywilnego oraz analogicznym rozwiązaniem wprowadzonym brzmieniem art. 57 Prawa przewozowego. Zgodnie z powyższymi regulacjami, w przypadku istnienia roszczenia po stronie przewoźnika, które to roszczenie wynika z umowy przewozu, może on skorzystać z ustawowego prawa zastawu, dopóki przedmiot przewozu znajduje się u niego bądź może on nim rozporządzać za pomocą odpowiednich dokumentów, takich jak znany w branży transportowej konosament.